หน้าหลัก
::คำขวัญจังหัวดนครปฐม ส้มโอหวาน ข้าวสารขาว ลูกสาวงาม ข้าวหลามหวานมัน สนามจันทร์งามล้น พุทธมณฑลคู่ธานี พระปฐมเจดีย์เสียดฟ้า::  
ข้อมูลทั่วไป
งานวิชาการ
แผนงานงบประมาณ
งานบริหารบุคคล
งานบริหารทั่วไป
Web board
E-mail
 
   
 
   
 
   การศึกษาพิเศษในประเทศไทย
   บกพร่องทางการเห็น
   บกพร่องทางการได้ยิน
   บกพร่องทางสติปัญญา
   บกพร่องทางร่างกายหรือสุขภาพ
   บกพร่องทางการพูด และภาษา
   มีปัญหาทางการเรียนรู้
   มีปัญหาทางพฤติกรรมหรืออารมณ์
   บุคคลออทิสติก
   บุคคลพิการซ้อน
   กิจกรรมบำบัด
   กายภาพบำบัด
   ศิลปะบำบัด
   ดนตรีบำบัด
   การแก้ไขการพูด
   เอกสารสำหรับ น.ร. เรียนร่วม
 
ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขต
หน่วยงานราชการ จ.นครปฐม
หน่วยงานเกี่ยวข้องกับการศึกษาพิเศษ
สถาบันการศึกษาในจังหวัด
ไทยรัฐ/เดลินิวส์/มติชน/แนวหน้า
ผู้จัดการ/สยามรัฐ/ฐานเศรษฐกิจ
คมชัดลึก/Bangkok post
ช่อง 3 | ช่อง5 | ช่อง7 | Mcot
ITV | ช่อง 11| UBC
www.specialed-center1.com
 


คนตาบอดใช้คอมพิวเตอร์ได้อย่างไร ?


                                                                     เรียบเรียงโดย สมเกียรติ  เอี่ยมสะอาด

 

           ความเป็นมา
                      ทุกวันนี้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และการสื่อสาร (ICT) ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญใน
    การอำนวยความสะดวก  รวมทั้งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำกิจกรรมต่างๆ    ให้แก่คนใน
    สังคมเป็นอย่างมากซึ่งก็รวมถึงการสร้างประโยชน์ในด้านต่างๆ ให้แก่คนตาบอดด้วยเช่นกัน
    เช่น การใช้ ICT     เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตหนังสืออักษรเบรลล์    การประยุกต์ใช้
    ในอุปกรณ์นำทาง       รวมทั้งการอำนวยความสะดวกให้คนตาบอดสามารถใช้คอมพิวเตอร์
    ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
                      ซึ่งประโยชน์ประการหลังนี้ได้ช่วยเปิดโลกแห่งการเรียนรู้   การติดต่อสื่อสาร
    การประกอบอาชีพ        และการพักผ่อนหย่อนใจของคนตาบอดให้กว้างไกลในลักษณะ
    ที่เท่าเทียม  และเชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียวกับบุคคลทั่วไป
                 
            
คนตาบอดใช้คอมพิวเตอร์ได้อย่างไร
                      เมื่อกล่าวถึงการใช้งานคอมพิวเตอร์ไม่ว่าจะโดยผู้ใดก็ตามนั่นหมายถึงการทำงาน
    กับคอมพิวเตอร์ใน  2  องค์ประกอบหลัก  ได้แก่
                               - การอ่าน   หรือการรับรู้ข้อมูลที่ปรากฏบนหน้าจอ   หรือปรากฏบนอุปกรณ์
                       ต่อเชื่อมอื่น ๆ
                               - ป้อนคำสั่งหรือข้อมูลเข้าเครื่องโดยผ่านทางแป้นพิมพ์หรือ Pointing Device 
     เช่น     Mouse แม้การมองไม่เห็นตำแหน่งต่าง ๆ บนหน้าจอจะทำให้เกิดอุปสรรค ในการใช้
     Pointing Device   แต่คนตาบอดก็สามารถใช้การป้อนข้อมูลหรือคำสั่งผ่านทางแป้นพิมพ์ได ้
    โดยจะใช้การพิมพ์แบบสัมผัส(การจดจำตำแหน่งของแป้นพิมพ์) สำหรับแป้นพิมพ์ที่ใช้ก็เป็น
     แป้นพิมพ์ปกติของคอมพิวเตอร์ โดยไม่ต้องมีการออกแบบเพิ่มเติมหรือปรับปรุงให้มีลักษณะ
     เฉพาะแต่อย่างใด
                      แต่ปัญหาสำคัญมักอยู่ที่การอ่านหรือการรับรู้ข้อมูลที่เครื่องแสดงผ่านหน้าจอ  
    อย่างไรก็ตามปัญหาดังกล่าวนี้ได้รับการแก้ไขในสามแนวทางหลัก ๆ ได้แก่
                      1. การใช้ Software ที่ช่วยให้คอมพิวเตอร์แสดงผลเป็นเสียงพูดโดยเป็นการทำงาน
    ร่วมกันระหว่างโปรแกรมอ่านจอภาพ (Screen Reader Software) ซึ่งทำหน้าที่คล้ายกับตาของ
    มนุษย์ในการตรวจจับข้อมูลที่เครื่องแสดงออกมาที่หน้าจอ แล้วเชื่อมต่อไปยัง Speech Software
    ซึ่งทำหน้าที่เหมือนอวัยวะในระบบการเปล่งเสียง      คนตาบอดก็จะรับทราบข้อมูลได้จาก
    การได้ยินแทนการอ่านหน้าจอ     ในปัจจุบันนี้ได้มีการพัฒนา Screen Reader Software ให้มี
    ความสามารถเพิ่มมากขึ้นในการวิเคราะห์รูปแบบการอ่านให้เหมาะสม     และสอดคล้องกับ
    ประเภทของข้อมูล และรูปแบบของการนำเสนอ   เช่น  การอ่านข้อมูลในลักษณะที่นำเสนอ
    ในรูปแบบของตาราง ในขณะที่ Speech  Software    ก็ได้รับการพัฒนาให้สามารถเปล่งเสียง
    ชัดเจน และถูกต้องมากขึ้นเช่นกัน
                      2. การใช้อุปกรณ์และ Software     แสดงผลเป็นอักษรเบรลล์โดยประกอบด้วย
     Braille  translator Software    ซึ่งทำหน้าที่แปลงรหัสข้อมูลจากอักษรตัวพิมพ์ (print)  เป็น
     รหัสอักษรเบรลล์แล้วส่งไปแสดงผลที่เครื่องแสดงผลอักษรเบรลล์    (Refreshable Braille
     Display) ทำให้คนตาบอดรับรู้ข้อมูลได้จากการอ่านอักษรเบรลล์ แทนการอ่านจากหน้าจอ
                      3. การใช้ Software ขยายจอภาพ Screen Magnification Software  โดยจะช่วยขยาย
    ตัวอักษรตลอดจนรูปภาพและสัญลักษณ์ต่างๆ   ที่ปรากฏบนหน้าจอให้ใหญ่ขึ้นตามขนาดที่
    ผู้ใช้ต้องการ      รวมทั้งมีฟังชันก์ ที่ให้ผู้ใช้สามารถปรับสีของพื้นผิวหน้าจอ   ตลอดจนสีของ
     ตัวอักษร  และสัญลักษณ์ต่างๆให้มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน (Contrast)   ลักษณะเช่นนี้
    จะทำให้คนตาบอดกลุ่มที่เป็นผู้มีสายตาเลือนรางสามารถอ่านข้อมูลจากหน้าจอคอมพิวเตอร์
     ได้โดยสะดวก
                      

                           “ ตาทิพย์ ” โปรแกรมที่ทำให้คอมพิวเตอร์พูดภาษาไทย
                     โปรแกรมตาทิพย์เป็นโปรแกรมสังเคราะห์เสียงภาษาไทย (Thai text to Speech)
    โดยเมื่อใช้โปรแกรมดังกล่าวร่วมกับโปรแกรมอ่านจอภาพของต่างประเทศ  (Screen Reader
     Software)  จะทำให้คอมพิวเตอร์แสดงผลทุกอย่างบนหน้าจอเป็นเสียงพูดภาษาไทยควบคู่กัน
    ไปด้วยโปรแกรมดังกล่าวนี้       นอกจากจะช่วยให้คนตาบอดสามารถใช้งานคอมพิวเตอร์ด้วย
     ตนเองได้อย่างสะดวก และได้รับประโยชน์ในด้านต่าง ๆ จากคอมพิวเตอร์เช่นเดียวกับบุคคล
    ทั่วไปแล้ว     ยังจะช่วยเอื้อประโยชน์ในด้านการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร       ผ่านระบบเทคโนโลยี
ี    สารสนเทศให้แก่ผู้ที่มีปัญหาด้านการอ่าน  เช่น  ผู้สูงอายุที่มีสายตาฝ้าฟาง    และอื่น ๆ  ทั่ว
    ประเทศจำนวนกว่า 6 ล้านคน
                      โปรแกรมตาทิพย์     เป็นผลงานวิจัยของ นายพุฒิพันธุ์ พลยานันท์ นักวิจัยและพัฒนา
    Software อดีตแชมป์เหรียญเงินคอมพิวเตอร์โอลิมปิก ปี 2540 ณ ประเทศแอฟริกาใต้   โดยได้
    รับทุนสนับสนุนการวิจัยจากกองทุนเพื่อการพัฒนาเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ภาษาไทย  สำหรับ
    คนตาบอด   มูลนิธิราชสุดา กองทุนเพื่อการพัฒนาเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ภาษาไทย    สำหรับ
    คนตาบอดมูลนิธิราชสุดา    ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2544 จากการที่   บริษัท ทีโอที. คอร์ปอเรชั่น จำกัด
    (มหาชน) ได้ทูลเกล้าฯ   ถวายเงินจำนวน 20 ล้านบาท   แด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา
    สยามบรมราชกุมารี เพื่อทรงจัดตั้งเป็นกองทุนสำหรับสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา Hardware
    และ Software        ตลอดจนจัดกิจกรรมรณรงค์เผยแพร่ในด้านต่างๆ     เพื่อให้คนตาบอดไทย
    สามารถใช้ประโยชน์จากคอมพิวเตอร์   และเทคโนโลยีสารสนเทศทั้งเพื่อการศึกษาหาความรู้
    การประกอบอาชีพ การติดต่อสื่อสาร   และ การพักผ่อนหย่อนใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ
   เช่นเดียวกับบุคคลทั่วไป
                      โปรแกรมตาทิพย์นับเป็นผลงานวิจัยในลำดับแรกภายใต้การสนับสนุนของกองทุนฯ
    ยังมีแผนที่จะให้การสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาโปรแกรมต่าง ๆ     เช่น      โปรแกรมแปลง
    อักษรเบรลล์         เป็นอักษรตัวพิมพ์ปกติ (Thai Braille Translation Software) โปรแกรมอ่าน
    จอภาพภาษาไทย (Thai  Screen Reader Software)โปรแกรม Thai OCR โปรแกรมผลิตหนังสือ
    Multimedia และอื่น ๆ

       ข้อแนะนำในการพัฒนา Software เพื่อให้คนตาบอดสามารถใช้ได้โดยสะดวก

                        ในความเป็นจริงนั้นนอกเหนือจากความจำเป็นที่คนตาบอดจะต้องใช้   Software  
    และ  Hardware ซึ่งอำนวยความสะดวกให้สามารถอ่านและรับรู้ข้อมูลจากหน้าจอได้แล้วนั้น
    คนตาบอด   แต่ละคนหรือแต่ละกลุ่มยังต้องการใช้งาน Software อื่น ๆ เพื่อวัตถุประสงค์ต่าง ๆ
    เช่น  Software  Word Processor     สำหรับทำงานเอกสาร Software     ด้านการสื่อสารสำหรับ
    การแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร   รวมทั้งSoftware   เพื่อการศึกษาหาความรู้  การประกอบอาชีพ
    ความบันเทิงและอื่น ๆ    ดังนั้นองค์ประกอบสำคัญอีกประการหนึ่งที่จะช่วยให้คนตาบอด 
    สามารถใช้ประโยชน์จากคอมพิวเตอร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพก็คือ การออกแบบ Software
    ต่าง ๆ ในลักษณะที่ Screen Reader  Software , Screen Magnification และ Braille Translator
    Software จะสามารถเข้าไปทำงานด้วยได้    โดยมีข้อแนะนำในเบื้องต้นดังนี้
                        1. ออกแบบ User Interface ของ Software ให้เป็นมาตรฐานและมีความคงเส้นคงวา
     ตลอดทั้งโปรแกรม ซึ่งนอกจากจะทำให้สามารถเชื่อมต่อกับ Software อื่น ๆ ได้โดยง่ายแล้ว
    ยังช่วยให้ผู้ใช้สามารถเรียนรู้การทำงานของ Software ได้โดยสะดวกอีกด้วย   ในการกำหนด
    สัญลักษณ์ต่าง ๆ      เพื่อแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับการใช้งานและการควบคุมการทำงานของ
    software ควรกำหนดเป็น  Toolbar , Menu , Cursor และ Dialog ซึ่ง Screen Reader Software
    รวมทั้งระบบอำนวยความสะดวกต่าง ๆ จะคุ้นเคยกับสัญลักษณ์เหล่านี้อยู่แล้ว
                        2. ออกแบบให้ User Interface    มีความยืดหยุ่นโดยให้ผู้ใช้สามารถปรับเปลี่ยน  
    User  Interface ให้เหมาะกับความต้องการของตนได้   เช่น   ปรับสี ขนาดของ Font รูปแบบ
    ของ Cursor  การปรับเสียงและอื่น ๆ
                        3. ออกแบบให้ผู้ใช้สามารถใช้แป้นพิมพ์ควบคุมการทำงานของ Software    ได้
    ทั้งหมดเทียบเท่ากับการควบคุมโดย Pointing Device อื่น ๆ      ทั้งนี้โดยเริ่มตั้งแต่การใช้
    แป้นพิมพ์ควบคุมการติดตั้ง  Software
                        4. มีข้อความอธิบายกำกับในส่วนที่เป็น Graphics และ Icons ทุกส่วน  ซึ่งจะทำให้
    Screen Reader Software และระบบอำนวยความสะดวกต่าง ๆ สามารถถ่ายทอดข้อมูลเหล่านั้น
   ให้ผู้ใช้ที่เป็นคนตาบอดรับรู้ได้   ขณะเดียวกันคำอธิบายเหล่านี้ก็จะช่วยให้ผู้ใช้ที่มีสายตาปกติ
    สามารถเรียนรู้และจดจำ Graphics ตลอดจน Icons นั้น ๆ ได้โดยง่ายอีกด้วย
                        5. แสดง Application Focus    โดยใช้  Operating-System-Supplied Tools    เช่น 
    System  Caret  Screen Reader Software     และระบบอำนวยความสะดวกต่าง ๆ  จะต้อง
    ทำงานเชื่อมต่อกับ Keyboard  Focus ได้ตลอดเวลา
                        6. ไม่ควรออกแบบโดยกำหนดให้สี     เป็นตัวแปรเพียงอย่างเดียวในการสื่อ
    ความเข้าใจและข้อมูลเกี่ยวกับการใช้งาน Software เพราะมีผู้ใช้บางกลุ่มที่ไม่สามารถแยกแยะ
    ความแตกต่างของสี หรือมีอุปสรรคเกี่ยวกับการรับรู้ข้อมูลเรื่องสี       ซึ่งก็จะทำให้ผู้ใช้เหล่านี้
   ไม่สามารถใช้ Software นั้นๆ ได้ ในจุดนี้การเปิดกว้างให้ผู้ใช้สามารถปรับเปลี่ยน User Interface
   ได้ตามความสะดวกของผู้ใช้งานแต่ละคนจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง
                        7. ไม่ควรออกแบบให้มีการจำกัดเวลา  ในการป้อนคำสั่งหรือป้อนข้อมูลเพราะผู้ใช้
    จำนวนไม่น้อยที่ยังใช้คอมพิวเตอร์ไม่คล่อง     หรือผู้ใช้ที่ต้องการเวลาในการทำความเข้าใจ
    คำแนะนำ หรือคำอธิบายต่าง ๆ ที่ Software แสดงขึ้นมา
                        8. ข้อแนะนำทั้ง 7 ข้อข้างต้น    ควรได้รับการพิจารณาในการออกแบบ  Software   
    ทุกขั้นตอน    และควรเกิดผลในทางปฏิบัติต่อผู้ใช้ตั้งแต่ขั้นตอนของการติดตั้ง   Software
    การปรับค่าต่างๆ   ในการใช้งาน และในทุก ๆ   คำสั่งของการใช้งาน Software



เอกสารอ้างอิง
       
     ขอขอบคุณสถาบันคนตาบอดแห่งชาติเพื่อการวิจัยและพัฒนาที่ให้ข้อมูล
ในการนำมาเขียนบทความ
 
 
 
บทความวิชาการที่เกี่ยวข้อง

       กิจกรรมบำบัดในเด็กตาบอด: โดย สุภาพร  กะแก้ว <Click >
       การเรียนรู้การนำทางอย่างถูกวิธี: โดย ยุพา  ดวงกันยา <Click >
        คนตาบอดใช้คอมพิวเตอร์ได้อย่างไร : โดย สมเกียรติ  เอี่ยมสะอาด<Click >

บทความวิชาการที่น่าสนใจ

        รู้จักเด็ก "แอลดี" ดีหรือยัง : โดย สมาน ทวีเลิศ. <Click >
        ความรักช่วยลูกพิการได้ : โดย วาสนี  วิพัทนะพร <Click >
        สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กพิการ : โดย วาสนี วิพัทนะพร <Click >
        การปรับตัวของพ่อแม่ที่มีลูกออทิสติก : โดย เอื้ออารีย์ นิลรัตน์สุวรรณ <Click >
        ครอบครัวกับการเลี้ยงดูเด็กออทิสติก : โดย พิมพ์นารา จงไพศาลสกุล <Click >
        การสื่อสารกับเด็กออทิสติกโดยการใช้รูปภาพ (VS) : โดย วาสนี  วิพัทนะพร <Click >
        คำแนะนำสำหรับครูและผู้ปกครองเด็กที่มีปัญหาทางการเรียนรู้ : โดย สพฐ. <Click >
        กลยุทธ์ทั่วไปเพื่อช่วยเหลือเด็กที่มีปัญหาทางการเรียนรู้ : โดย สพฐ. <Click >
        LD คือใคร : โดย สพฐ. <Click >
        สังเกตได้อย่างไรว่าเด็กอาจเป็นโรคสมาธิสั้น : โดย พัชนี  สืบประสงค์ <Click >
        ประสาทหูเทียม : โดย สุภาวดี  โพธิ์ศรี <Click >
        ระดมสมองช่วย 1 แสน ' น.ร.แอลดี ' กลุ่มเด็กบกพร่องการเรียนรู้ : โดย อัจฉรา  หาฤกษ์ <Click >

        รู้จักแอลดี : เด็กที่มีปัญหาทางการเรียนรู้ : โดย  สมาน  ทวีเลิศ<Click >  
        การสอนแบบใช้ TEACCH :
โดย อาจิณ พูลสำราญ <Click >
        Web site เราทำได้...ถ้าลงมือทำ!!! : โดย วิมลพรรณ  ศรีบานเย็น<Click >
        มารู้จักแอสเพอร์เกอร์ซินโดรมกันเถอะ : โดย อรวรานันท์  ทองพานเหล็ก<Click >
       เด็กที่มีภาวะออทิสติก : โดย ฝ่ายออทิสติก <Click >
       การเลือกของเล่นอย่างไร...ให้เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็ก? : โดย มนิสากานต์  ฉํ่าชื่น <Click >
       การให้ความช่วยเหลือเด็กที่มีปัญหาในโรงเรียน : โดย มนัสนันท์ ปัถวี <Click >
        คุณครูกับการช่วยเหลือเด็กออทิสติก : โดย อาจิณ  พูลสำราญ <Click >
       10 เทคนิคในการช่วยลูกออทิสติกของคุณ : โดย อาจิณ  พูลสำราญ <Click >
       ลูกของคุณที่มีปัญหาดิสเลคเซียร์ : โดย มานพ พูลสำราญ <Click >
        บทบาทของครูในการช่วยเด็กที่มีปัญหาดิสเลคเซียร์ : โดย มานพ  พูลสำราญ<Click >
        การปรับพฤติกรรมเด็กออทิสติก : โดย อรวรานันท์  ทองพานเหล็ก<Click >
       การให้เด็กออทิสติกอยู่โรงเรียนประจำ : โดย กมลรัตน์  ประชุมพลอย <Click >
       กิจกรรมพัฒนาทักษะการเคลื่อนไหว สำหรับเด็กออทิสติก : โดย กมลรัตน์  ประชุมพลอย <Click >
        มารู้จักภาษามือกันดีกว่า :โดย สุภาวดี  โพธิ์ศรี <Click >
       การสอนแบบสองภาษา สำหรับเด็กหูหนวก : โดย สุภาวดี  โพธิ์ศรี <Click >
        กระบวนการบริหารจัดการเรียนร่วม โดยใช้โครงสร้างซีท : โดย พัชนี  สืบประสงค์ <Click >
        มองของเล่นให้เป็นสื่อคือ...อะไร? : โดย มนัสนันท์  ปัถวี<Click >
       ระบบเดซี่ คืออะไร : โดย มนิสากานต์  ฉํ่าชื่น <Click >
        IT พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ : โดย วิมลพรรณ  ศรีบานเย็น <Click >
        รูปแบบการจัดการเรียนร่วม : โดย พัชนี  สืบประสงค์ <Click >
        ความสำคัญของการจัดทำแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล : โดย มานพ  พูลสำราญ <Click >
       การดูแลและจัดท่าในเด็กสมองพิการ : โดย ภัทรพร   อุตมะ <Click >
        การเคลื่อนไหวข้อต่อ (Passive Movement) : โดย ภัทรพร  อุตมะ <Click >
       การเรียนรู้การนำทางอย่างถูกวิธี: โดย ยุพา  ดวงกันยา <Click >
        คนตาบอดใช้คอมพิวเตอร์ได้อย่างไร : โดย สมเกียรติ  เอี่ยมสะอาด<Click
        การฝึกพูดสำหรับเด็กออทิสติก : โดย ลัดดาวัลย์  นาขันที <Click >

       การฝึกพูดเด็กกลุ่มอาการดาวน์1 : โดย ละเมียด  ตั้งเกษมสุข<Click >
       การฝึกพูดเด็กกลุ่มอาการดาวน์2  : โดย ประกายฟ้า    คงฟัก <Click >
        การดูแลตนเองด้านการขับถ่ายสำหรับกลุ่มเด็กอาการดาวน์ : โดย มณีรัตน์  สะบู่<Click >
       การดูแลตนเองด้านการแต่งกายสำหรับกลุ่มเด็กอาการดาวน์ : โดย บุญสิน  มาเจริญ <Click >

 
         

@ Copyright 2007 All right by Special Education Center1
ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 1 จังหวัดนครปฐม
(แผนที่ศูนย์ฯ)
55/23 ซอยไร่ขิง 16(บ้านไร่-หมอศรี)
ต.ไร่ขิง อ.สามพราน จ.นครปฐม 73210

โทรศัพท์ 0-2429-7159-60
โทรสาร 0-2429-7158

e-mail:center1@csloxinfo.com
Web site นี้เหมาะสมกับขนาดหน้าจอ 800x600 pixel
ใช้ Browser ของ Internet Explorer และ Text ขนาด Medium